Nhà sàn Tây Nguyên nét đẹp đặc trưng của người dân tộc

Nhà sàn Tây Nguyên là một nét đặc trưng độc đáo của người dân tộc. Nhà sàn với lối kiến trúc gắn liền với nét văn hóa Tây Nguyên. Mỗi dân tộc và mỗi nơi lại có một thiết kế khác nhau và cách xây dựng khác nhau. Nhưng đa phần những ngồi nhà này được làm bằng gỗ. Nhà sàn cũng là một trong những kiểu thiết kế tạo nên nét phong phú cho các thể loại nhà gỗ. Người Việt ta có thể tự hào với cả thế giới về kiến trúc nhà sàn Tây Nguyên.

Nhà sàn Tây Nguyên được làm từ chất liệu quen thuộc

Nhà sàn Tây Nguyên được làm từ vật liệu gần gũi. Xây nhà sàn Tây Nguyên không dùng bất kì một loại vật liệu sắt thép hay vật liệu kết dính nào. Phương tiện dùng để dựng nhà sàn cũng rất thô sơ. Chỉ cần vài cây cưa, chiếc rìu là đã có thể thiết kế tạo hình căn nhà rồi.

Nhà sàn chủ yếu làm bằng gỗ, tre, nứa, tranh…. Những loại vật liệu này luôn có sẵn trong thiên nhiên xung quanh người dân tộc, mang đến một cảm giác thoải mái trong lành và mát mẻ.

nha san tay nguyen - Nhà sàn Tây Nguyên nét đẹp đặc trưng của người dân tộc
Nhà sàn Tây Nguyên (Nguồn: https://www.noithattoigian.com.vn/)

Mái nhà được lợp bằng cỏ tranh rất dày. Ngày nay có thể lợp bằng ngói. Vách và sàn nhà được ghép bằng phên thân cây nứa bổ đôi đập giập. Các thanh đòn tay của mái nhà sàn hầu hết được đẽo bằng tay từ những thân gỗ nguyên cây dài cả chục mét.

XEM THÊM  Thác Prenn và những điều hấp dẫn khách du lịch

Dựa vào số lần nối đòn tay, người ta có thể đoán biết ngôi nhà đó đã được nối dài bao nhiêu lần.

Từ xa xưa, chiếc cầu thang là niềm tự hào của gia đình và cộng đồng. Nó là vật có hình khối cân đối làm bằng gỗ.  Có các bậc thang được đẽo vát nối tiếp nhau từ dưới đất lên đến sàn nhà. Mặt phẳng của các bậc thang nhà sàn thường nghiêng về bên trong và số bậc thang bao giờ cũng là số lẻ. Bởi đây là con số lí tưởng theo quan niệm của người xưa.

Đặc biệt, mỗi ngôi nhà dài bao giờ cũng có hai cầu thang, một dành cho khách và một dành cho người nhà khi lên xuống.

Các dạng nhà sàn tiêu biểu tại Tây Nguyên

Tại Tây Nguyên có ba dạng nhà sàn phổ biến. Đó là nhà sàn thuộc dạng kiên cố, nhà sàn dạng bán kiên cố, nhà sàn dạng tạm bợ.

Nhà sàn dạng kiên cố thường là nhà của dân tộc Sê Đăng, Ê-đê, Jrai,… Nhà sàn này với những cột nhà được chọn từ những thân gỗ lớn, sàn cao để tránh được thú dữ.

nha san tay nguyen1 - Nhà sàn Tây Nguyên nét đẹp đặc trưng của người dân tộc
Nhà sàn (Nguồn: http://blogdulich360.blogspot.com/)

Nhà sàn dạng bán kiên cố là nhà sàn của dân tộc Ca Tu, Hrê, Triêng,… Nhà được xây dựng với cột bằng cây gỗ loại vừa phải. Mái nhà sàn được lợp cỏ tranh hình ovan. Hai đầu mái có thanh gỗ nhọn, tượng trưng cho hình sừng trâu. Sàn nhà khá thấp và được lợp bằng những tấm ván lâu đời.

XEM THÊM  Khám phá vườn quốc gia Yok Đôn

Nhà sàn dạng tạm bợ là những nhà sàn của người dân tộc phía Nam như tộc Jẻ Triêng, Mnông,… Đây là những dân tộc có tập quán du cư nên nhà sàn của họ đều làm dạng nhà trệt và bằng vật liệu không bền vững.

Cần bảo tồn nhà sàn của người đồng bào ở Tây Nguyên

Trong đời sống của đồng bào ở Tây Nguyên, ngôi nhà sàn là nơi che chở cho các gia đình. Ngôi nhà sàn là nét đẹp văn hóa của cộng đồng dân tộc. Bởi vậy, việc bảo tồn, phục dựng những ngôi nhà sàn là cần thiết. Nhằm mục đích góp phần bảo tồn kiến trúc văn hóa truyền thống của Tây Nguyên.
Nếp nhà, trang phục, lễ hội là những yếu tố văn hóa truyền thống tộc người.  Nhưng đáng tiếc là chúng đang dần bị mai một mất. Việc bảo tồn kiến trúc cổ, nhất là nhà sàn của các dân tộc Tây Nguyên vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Trong khi đó, việc phục dựng tại chỗ theo mô hình kiến trúc nhà ở truyền thống các dân tộc thì chưa được triển khai. Người dân tự xây cất nhà của mình theo hướng “Kinh hóa”, “bê tông hóa”, “ngói hóa”.  Không theo kiểu quy hoạch, định hướng nào. Dẫn đến rất nhiều buôn làng hiện nay không còn ngôi nhà cổ nào nữa.

nha san tay nguyen2 - Nhà sàn Tây Nguyên nét đẹp đặc trưng của người dân tộc
Nhà sàn (Nguồn: https://homestay.review/)

Kiến trúc nhà sàn Tây Nguyên rất độc đáo và đặc trưng. Giờ đây khu du lịch, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng cho xây dựng những ngôi nhà sàn để lưu giữ nét đẹp văn hóa của người dân tộc.

XEM THÊM  Khu du lịch đồi Tâm Linh Đak Lak - Điểm đến nổi tiếng không nên bỏ qua