Nhà đày Buôn Ma Thuột – Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak

Nhà đày Buôn Ma Thuột là một di tích lịch sử tại Đắk Lắk, Việt Nam. Đây là một di tích hệ thống nhà tù cũ từ thời Pháp thuộc, hiện đang do Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk quản lý. Nhà đày là nơi giam giữ những người tù Cộng sản kiên trung. Cũng là minh chứng rõ nét cho những tội ác của Đế quốc – Thực dân.

Giới thiệu nhà đày Buôn Ma Thuột

nha day buon ma thuot 4 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)

Di tích lịch sử nhà đày Buôn Ma Thuột còn được nhắc đến với tên gọi nhà phạt. Nơi đây cũng giống như nhiều nhà tù trên khắp nước Việt Nam. Nó không những là minh chứng rõ ràng nhất cho tội ác tàn độc của Đế quốc – Thực dân. Nơi đây còn được coi như một ngôi trường lớn đã tạo lên những người chiến sĩ cách mạng kiên trung cho đất nước.

Sau nhiều lần trùng tu, nhà đày Buôn Ma Thuột đã trở thành một trong những địa điểm tham quan hấp dẫn của Đắk Lắk. Các phòng giam hiện nay là nơi trưng bày những hình ảnh và một số hiện vật cổ. Từ đó giúp du khách có thể hình dung rõ nét hơn về những năm tháng gian khổ, nhưng hào hùng của những người chiến sĩ cách mạng nơi đây.

Nhà đày Buôn Ma Thuột ở đâu?

nha day buon ma thuot 3 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)

Nhà đày Buôn Ma Thuột nay tọa lạc tại số 18 Tán Thuật, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột. Cách trung tâm thành phố chừng 1 km về phía Đông Nam.

Cái tên nhà đày Buôn Ma Thuột được gọi theo một tên gọi do thực dân Pháp đặt cho nơi này là Pénitencier de Ban Mê Thuột.

Lịch sử nhà đày

nha day buon ma thuot 7 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)

Vùng đất này xưa kia rất hoang vu, khí hậu khắc nghiệt có thể nói là chốn “rừng thiêng nước độc”. Địa hình rừng núi đan xen ao hồ, sông suối rất phức tạp. Hầu như không có người dân sinh sống tại đây. Đó là một phần lý do khiến thực dân Pháp đã cho xây dựng nhà tù này để cô lập tù binh. 

Năm 1930 – 1931 chính quyền thực dân Pháp đã cho xây dựng nhà đày. Đây là nơi giam giữ những người làm cách mạng, những Đảng viên ưu tú của Đảng Cộng sản. Nhà đày chủ yếu giam giữ những người tù chính trị bị tuyên án trên 5 năm tù. Những tù nhân này được xếp vào danh sách những kẻ nguy hiểm đối với thực dân Pháp. 

Thời đó, những tù nhân lãnh những án nặng sẽ bị đi đày ở những nơi xa xôi, hẻo lánh, hải đảo. Thậm chí bị đưa tới những nước thuộc địa của Pháp thời bấy giờ. Trong đó có những nhà đày như địa danh này được xây dựng để giam giữ và tra tấn tù nhân.

Kiến trúc nhà đày Buôn Ma Thuột

nha day buon ma thuot 8 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)

Diện tích đất xây nhà tù rộng chừng 2 hecta. Tường bao xung quanh được xây cao tới 4 m, dày 40 cm khá kiên cố. Ở 4 góc của nhà đày đều có vọng gác và lính canh 24/24 giờ. 

Các tù nhân sẽ được chia thành các khu tùy vào mức án nặng hay nhẹ. Khu vực phía trong có 6 dãy nhà lao tập thể. Khu phía Nam gần cổng chính có một dãy xà lim, là nơi giam giữ những tù nhân được cho là nguy hiểm. 

Bên cạnh đó, là các khu vực khác như nhà kho, bàn giấy, nhà xưởng, khu bếp nấu ăn. Kiểu thiết kế này thường thấy ở những nhà tù truyền thống của thực dân Pháp. Với cách bố trí này sẽ tận dụng được tối đa diện tích. Bên cạnh đó giúp quản lý chặt chẽ được hoạt động của tù nhân.

nha day buon ma thuot 9 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)

Hình ảnh nhà đày Buôn Ma Thuột khi mới được xây dựng khá đơn giản. Phần khung nhà được làm bằng gỗ, tường được đắp từ đất bùn trộn rơm. Bên trong tường là lõi tre, phần ngoài cùng được trát một lớp xi măng mỏng, phần mái lợp lá. Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động thì số lượng tù nhân chuyển đến ngày một nhiều. Chính vì thế, nhà đày này đã được cho xây dựng lại kiên cố hơn với tường gạch, mái ngói vào khoảng cuối tháng 11 năm 1931. Về sau, xảy ra vụ vượt ngục của tù nhân nên công trình này được trùng tu và trở lên kiên cố hơn.

Sự thay đổi của nhà đày Daklak sau năm 1954

nha day buon ma thuot 12 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)

Sau kháng chiến chống thực dân Pháp giành được thắng lợi, kết thúc bằng chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Mỹ nhảy vào Việt Nam thế chỗ Pháp với những âm mưu, thủ đoạn, tinh vi, hiện đại hơn. Nhà đày Buôn Ma Thuột tiếp tục được đưa vào sử dụng với nhiều công trình được xây mới nhằm tạo sự phù hợp với tình hình lúc bấy giờ.

Quân đội Mỹ đã cho xây một bức tường ngăn đôi nhà đày. Một bên sẽ làm kho chứa quân nhu, phần còn lại làm khu cải huấn. Hai cổng mới ở phía Tây cũng được mở. Ngoài ra, một số công trình như nhà Nguyện, phòng biệt giam, nhà lao nữ, nhà Quốc thái dân an… cũng được xây thêm.

Tham quan nhà đày Dak Lak

Ngày nay, những du khách đến tham quan nhà đày Buôn Ma Thuột không phải vì những cảnh đòn roi, tra tấn dã man mà đến đây du khách sẽ cảm nhận được ý chí đấu tranh kiên trung, bất khuất của những người tù Cộng sản từng bị giam giữ nơi đây. Và cũng chính “địa ngục trần gian” đã từng là nơi giam giữ nhiều chiến sĩ yêu nước như đồng chí Phan Đăng Lưu, Nguyễn Chí Thanh, Võ Chí Công, Tố Hữu, Hồ Tùng Mậu…

Một số hình ảnh của nhà đày Buôn Ma Thuột:

XEM THÊM  Thác Dambri - Ngọn thác hùng vĩ nổi tiếng bậc nhất Lâm Đồng
nha day buon ma thuot 13 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)
nha day buon ma thuot 11 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)
nha day buon ma thuot 10 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)
nha day buon ma thuot 6 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)
nha day buon ma thuot 1 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)
nha day buon ma thuot 2 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)
nha day buon ma thuot 5 - Nhà đày Buôn Ma Thuột - Chứng nhân lịch sử hào hùng ở Dak Lak
(Ảnh: sưu tầm)